* *Ola*,^3 _f. Ant._ O mesmo que _olaria_. Cf. _Tombo do Estado da Índia_, 198, 201 e 202. O mesmo que _panela_. (Lat. _olla_) *Olhalvo*, _adj._ Que tem os olhos cercados de malhas brancas _ou_ que põe os olhos em alvo, erguendo a cabeça, (falando-se do cavallo). _M._ * Peixe de Portugal. * O mesmo que _olhalva_. (Colhido em Leiria) (De _ôlho_ + _alvo_) * *Olhandilhas*, _m. Bras._ O mesmo que _farricoco_. Cf. Pacheco, Promptuário. (Por _hollandilhas_, allusão ao pano dêsse nome, usado talvez por farricocos _ou_ em armações fúnebres) * *Olhante*, _m._ e _adj. Des._ O mesmo que _olhador_. Aquelle que repara em tudo _ou_ a quem nada escapa. Cf. _Diccion. de Nomes, Vozes_, etc. (De _olhar_) * *Olhapim*, _m. Prov. trasm._ O mesmo que _larápio_. *Olhar*, _v. t._ Fitar os olhos em: _olhar o céu_. Encarar. Contemplar. Estar de frente de. Estar voltado para. Tomar conta de. Observar: _olhar os acontecimentos_. Ponderar. Investigar. Julgar: _olhar mal acções de outrem_. _V. i._ Voltar os olhos, applicar o sentido da vista. Attender. Importar-se: _quem olha pelos órfãos_? Estar voltado _ou_ fronteiro: _uma janela, que olha para o mar_. * _Olhar para a sombra_, diz-se dos rapazes _ou_ raparigas, que começam a sentir vaidade e a pretender namorar. _M._ Acto de olhar; aspecto dos olhos. (De _ôlho_) * *Olharada*, _f. T. de Turquel._ Olhadela furtiva. * *Olharapo*, _m. Prov._ Lobishomem; fantasma. Papão. (Colhido em Penaguião e Anadia) * *Olheirado*, _adj._ Que tem olheiras: _a pequena acordou muito olheirada_. * *Olheirão*, _m._ Ôlho grande. Grande nascente de água. *Olheiras*, _f. pl._ Manchas escuras _ou_ azuladas, em volta dos olhos, indicando geralmente soffrimento phýsico _ou_ moral. (De _ôlho_) *Olheiro*, _m._ Aquelle que olha por alguma coisa, o que vigia certos trabalhos. Informador. Ponto, donde rebenta a água no solo; nascente de água. Cachão. * _T. de Aveiro._ Pequeno lago, mal distinto sob uma fina camada de areia, espalhada pelo vento, entre os médãos da costa. (De _ôlho_) *Olhento*, _adj._ Que tem olhos, poros _ou_ buracos. (De _ôlho_) *Olhetado*, _m._ Vara curta da videira, cujos olhos, por serem poucos, deverão rebentar com mais fôrça. (De _olhete_) *Olhete*, (_lhê_) _m._ Pequeno ôlho. Pequena cavidade em fórma de ôlho, nas articulações dos braços e das pernas. * _Bras._ Peixe marítimo. * *Olhiagudo*, _adj._ Que tem olhar penetrante. Cf. Filinto, IX, 270. * *Olhibranco*, _adj._ O mesmo que _olhalvo_. * *Olhica*, _m. Prov. alent._ Aquelle que espreita. (De _ôlho_) *Olhinegro*, _adj._ Que tem olhos negros. * *Olhipreto*, _adj._ O mesmo que _olhinegro_. Cf. Filinto, XIX, 226; XIV, 266. * *Olhiridente*, (_ri_) _adj._ Que tem olhar alegre. Cf. Filinto, XIII, 220. * *Olhirridente*, _adj._ Que tem olhar alegre. Cf. Filinto, XIII, 220. * *Olhitoiro*, _adj._ Que tem olhar de boi. Cf. Filinto, V, 89. *Olhizaino*, _m._ e _adj. Pop._ Zanaga. (De _ôlho_ + _zaino_) *Olhizarco*, _adj._ Que tem olhos azues claros. Diz-se do cavallo que tem cada ôlho de sua côr. (De _ôlho_ + _zarco_) *Ôlho*, _m._ Órgão da vista. Vista. Percepção. Claridade. Aquillo que illumina _ou_ esclarece. Orifício circular _ou_ oval. Aro de qualquer ferramenta, como enxada, enxó, martelo, etc., por onde se enfia o cabo. Batoque. Orifício, por onde se extrai o vinho dos tonéis, pipas, etc. Nuvem carregada e negra. Olhal. Ocello. Objecto semelhante ao ôlho humano. Poro. Botão _ou_ rebento das plantas. * Cada um dos pontos, em que as batatas e outros tubérculos grelam. * _T. de Alcanena._ Porção de qualquer casca, que serviu num tanque de curtimenta. _Chul._ Orifício do ânus. * _Gír._ Tostão. * _Ôlho de água_, ponto donde surge _ou_ rebenta uma nascente de água. * Sorvedoiro marítimo, causado pelo redemoínho da água. _Ôlho nu_, vista desarmada _ou_ exercida sem auxílio de qualquer instrumento óptico. _Ôlho da Providência_, a providência divina, o cuidado de Deus pelas suas criaturas. _Ôlho vivo_, finura, intelligência, percepção fácil. * _Loc. adv._ _A ôlho_, o mesmo que a _olhos vistos_: «_...a fazenda dos Pimentas ia perecendo a ôlho._» Camillo, _Retr. de Ricard._, 11. * _Náut._ _Estar a ôlho_, diz-se da âncora, quando o anete apparece á superfície da água. _Dar de ôlho_, piscar os olhos, para communicar particularmente qualquer ideia. * _Têr debaixo de ôlho_, não desviar a attenção e o cuidado de. * _Trazer de ôlho_, vigiar, estar acautelado a respeito de. Cf. Camillo, _Enjeitada_, 55. * _Loc. adv._ _A ôlho_, visivelmente; a olhos vistos: «_prosperar a ôlho._» Camillo, _Quéda_, 10. (2.^a ed., 1887). _Pregar ôlho_, dormir. _Loc. fam._ _Têr lume no ôlho_, sêr esperto. _Pl. Fam._ Luneta; óculos. _A ôlhos vistos_, claramente, evidentemente. _A ôlhos visto_, observado perfeitamente. Cf. Figueiredo, _Liç. Prát._ * _Saltar aos ôlhos_, sêr evidente, incontestável. (Do lat. _oculus_) * *Ôlho-branco*, _m._ Peixe plagióstomo, pardo-acinzado por cima, e branco por baixo. * *Ôlho-cia*, _m._ Casta de uva de Tôrres Vedras. * *Ôlho-de-bode*, _m. T. de Setúbal._ Veio de água na praia. Cf. _Museu Techn._, 83. * *Ôlho-de-boi*, _m._ Peixe de Portugal e do Brasil. _Gír._ Cruzado novo. Planta, o mesmo que _buphtalmo_. Abertura circular _ou_ ellíptica, nos tectos _ou_ paredes, para dar luz ao interior do edifício; clarabóia. * Variedade de maçan, o mesmo que _baionesa_. * *Ôlho-de-chede*, _m._ Casta de uva, na região do Doiro. * *Ôlho-de-gallo*, _m._ Casta de uva. * *Ôlho-de-gato*, _m._ O mesmo que _bonduque_. * *Ôlho-de-lebre*, _m._ Casta de uva branca, extremenha. * *Ôlho-de-mocho*, _m._ Planta forraginosa, (_tolpis barbata_, Gart.). * *Ôlho-de-mosquito*, _m. Bras. de Minas._ Diamante de pouco pêso e de pouco valor. * *Ôlho-de-pargo*, _m._ Casta de uva de Azeitão. * *Ôlho-de-perdiz*, _m._ Pequeno callo redondo. * *Ôlho-de-santa-luzia*, _m._ O mesmo que _trapoeraba_. * *Ôlho-de-sapo*, _m._ Casta de uva. _Adj. T. de Turquel._ O mesmo que _granuloso_, (falando-se de um terreno). * *Ôlho-de-vidro*, _m. Bras. do N._ Espécie de abelha, que fórma o seu ninho debaixo da terra. * *Ôlho-meirinho*, _m. Prov._ Remoínho de água, no rio. Nascente de água em meio de um campo, no inverno. (Por _ôlho-marinho_) * *Olhora*, _adv. T. de Ílhavo._ Talvez por _olhe ora_, olhe agora. * *Ôlho-rapado*, _m._ Variedade de pêra, de fórma esquisita, por têr o ôlho completamente rapado _ou_ raso. * *Ôlho-roxo*, _m. Bras._ Espécie de mandioca, de raíz comprida. * *Olhos-do-diabo*, _m. pl. Bras._ O mesmo que _adónis-da-itália_. *Olhudo*, _adj._ Que tem olhos grandes. _M._ Peixe, da fam. dos pércidas. *Olíbano*, _m._ Goma resina, usada outrora como vulnerária. Espécie de incenso. (Do lat. _oleum_ + _Libanus_, n. p.) * *Olifante*, _m. Mús. Ant._ Corneta, usada na Idade-Média e feita de um dente de elephante. (Fr. _olifant_, deformação de _elephant_) * *Oligacto*, _m._ Gênero de plantas, da fam. das compostas. * *Oligandra*, _f._ Gênero de plantas brasileiras, da fam. das compostas. (Do gr. _oligos_ + _aner_) * *Oligantera*, _f._ Gênero de plantas herbáceas, chenopodiáces. (Do gr. _oligos_ + _antheros_) * *Oliganthera*, _f._ Gênero de plantas herbáceas, chenopodiáces. (Do gr. _oligos_ + _antheros_) * *Oligarca*, _f._ Sectário da oligarquia. Aquele que faz parte de uma oligarquia. (Do gr. _oligos_ + _arkhe_) *Oligarcha*, (_ca_) _f._ Sectário da oligarchia. Aquelle que faz parte de uma oligarchia. (Do gr. _oligos_ + _arkhe_) *Oligarchia*, (_qui_) _f._ Fórma de govêrno, em que o poder está na mão de poucas pessôas _ou_ de poucas famílias. _Fig._ Preponderância de um pequeno número de pessôas nos negócios públicos. (De _oligarcha_) *Oligarchicamente*, (_qui_) _adv._ De modo oligárchico; á maneira de oligarchia. *Oligárchico*, (_qui_) _adj._ Relativo á oligarchia. Que tem o carácter de oligarchia. *Oligarquia*, _f._ Fórma de govêrno, em que o poder está na mão de poucas pessôas _ou_ de poucas famílias. _Fig._ Preponderância de um pequeno número de pessôas nos negócios públicos. (De _oligarca_) *Oligarquicamente*, _adv._ De modo oligárquico; á maneira de oligarquia. *Oligárquico*, _adj._ Relativo á oligarquia. Que tem o carácter de oligarquia. * *Oligarrena*, _f._ Gênero de plantas epacrídeas. * *Oligarrhena*, _f._ Gênero de plantas epacrídeas * *Oligístico*, _adj._ O mesmo que _oligisto_. * *Oligisto*, _adj. Miner._ Diz-se do ferro pouco rico em substância metállica. _M._ Mineral pouco rico em metal. (Gr. _olígistos_) * *Oligoblenia*, _f. Med._ Falta de secreção mucosa. (Do gr. _oligos_ + _blenna_) * *Oligoblennia*, _f. Med._ Falta de secreção mucosa. (Do gr. _oligos_ + _blenna_) * *Oligocarpo*, _m._ Gênero de plantas, da fam. das compostas. (Do gr. _oligos_ + _karpos_) * *Oligocênico*, _adj._ O mesmo que _oligoceno_. * *Oligoceno*, _adj. Geol._ Diz-se do terreno que, segundo Beyrich, constitue uma secção entre o eoceno e o mioceno. (Do gr. _oligos_ + _kainos_) * *Oligócero*, _m._ Gênero de insectos coleópteros. (Do gr. _oligos_ + _keras_) * *Oligocholia*, (_co_) _f. Med._ Secreção pouco abundante de bílis. (Do gr. _oligos_ + _khole_) * *Oligóchrono*, _adj._ Que vive _ou_ subsiste por pouco tempo. (Do gr. _oligos_ + _khronos_) * *Oligochronómetro*, _m._ Instrumento, para medir pequenas fracções de tempo. (De _oligos_ gr. + _chronómetro_) * *Oligochylia*, (_qui_) _f. Med._ Falta de suco nutritivo. (Do gr. _oligos_ + _khulos_) * *Oligochylo*, (_qui_) _adj._ Diz-se das substâncias alimentares pouco nutritivas. (Do gr. _oligos_ + _khulos_) * *Oligocitemia*, _f. Med._ Deminuição do número dos glóbulos do sangue. (Do gr. _oligos_ + _kutos_ + _haima_) * *Oligoclásio*, _m. Miner._ Mineral, composto de sílica, alumina, peróxido de ferro, soda, potassa, cal e magnésia. (Do gr. _oligos_ + _klasis_) * *Oligocolia*, _f. Med._ Secreção pouco abundante de bílis. (Do gr. _oligos_ + _khole_) * *Oligócrono*, _adj._ Que vive _ou_ subsiste por pouco tempo. (Do gr. _oligos_ + _khronos_) * *Oligocronómetro*, _m._ Instrumento, para medir pequenas fracções de tempo. (De _oligos_ gr. + _cronómetro_) * *Oligocracia*, _Deprec._ Aristocracia pouco numerosa. (Do gr. _oligos_ + _krateía_) * *Oligocrático*, _adj._ Relativo á oligocracia. * *Oligocythemia*, _f. Med._ Deminuição do número dos glóbulos do sangue. (Do gr. _oligos_ + _kutos_ + _haima_) * *Oligodacria*, _f. Med._ Secreção pouco abundante de lágrimas. (Do gr. _oligos_ + _dakrus_) * *Oligódora*, _f._ Gênero de plantas, da fam. das compostas. (Do gr. _oligos_ + _doron_) * *Oligoemía*, (_go-e_) _f._ O mesmo que _anemia_. (Do gr. _oligos_ + _haima_) * *Oligofarmácia*, _f._ Pequena farmácia, farmácia que se compõe de um limitado número de medicamentos. (Do gr. _oligos_ + _pharmakeía_) * *Oligofármaco*, _adj._ Que segue o método farmaceutico muito simplificado. (Do gr. _oligos_ + _pharmakon_) * *Oligofilo*, _adj. Bot._ Que tem poucas fôlhas. (Do gr. _oligos_ + _phullon_) * *Oligohemía*, _f._ O mesmo que _anemia_. (Do gr. _oligos_ + _haima_) * *Oligohydria*, _f. Med._ Raridade _ou_ falta de suor. (Do gr. _oligos_ + _hudor_) * *Oligoidria*, (_go-i_) _f. Med._ Raridade _ou_ falta de suor. (Do gr. _oligos_ + _hudor_) * *Oligomania*, _f. Med._ Mania restringida a um certo número de ideias. (Do gr. _oligos_ + _mania_) * *Oligonéride*, _f._ Gênero de plantas resedáceas. * *Oligopharmácia*, _f._ Pequena pharmácia, pharmácia que se compõe de um limitado número de medicamentos. (Do gr. _oligos_ + _pharmakeía_) * *Oligophármaco*, _adj._ Que segue o méthodo pharmaceutico muito simplificado. (Do gr. _oligos_ + _pharmakon_) * *Oligophyllo*, _adj. Bot._ Que tem poucas fôlhas. (Do gr. _oligos_ + _phullon_) * *Oligopionia*, _f. Med._ Falta de gordura; magreza. * *Oligópode*, _m._ Gênero de peixes acanthopterýgios. (Do gr. _oligos_ + _pous_, _podos_) * *Oligoposia*, _f. Med._ Deminuição da sêde. Deminuição na quantidade de bebidas. (Gr. _oligoposia_) * *Oligopsiquia*, _f. Med._ Imbecilidade; inteligência escassa. (Do gr. _oligos_ + _psukhe_) * *Oligopsychia*, (_qui_) _f. Med._ Imbecilidade; intelligência escassa. (Do gr. _oligos_ + _psukhe_) * *Oligoquilia*, _f. Med._ Falta de suco nutritivo. (Do gr. _oligos_ + _khulos_) * *Oligoquilo*, _adj._ Diz-se das substâncias alimentares pouco nutritivas. (Do gr. _oligos_ + _khulos_) * *Olígoro*, _m._ Gênero de insectos coleópteros heterómeros. * *Oligosialia*, (_si_) _f. Med._ Escassa secreção de saliva. (Do gr. _oligos_ + _sialon_) * *Oligospermia*, _f. Med._ Escassa secreção de esperma. (Do gr. _oligos_ + _sperma_) * *Oligospermo*, _adj. Bot._ Que tem poucas sementes. (Do gr. _oligos_ + _sperma_) * *Oligossialia*, _f. Med._ Escassa secreção de saliva. (Do gr. _oligos_ + _sialon_) * *Olígota*, _f._ Gênero de insectos coleópteros tetrâmeros. * *Oligotrichia*, (_qui_) _f._ Falta de cabello. (Do gr. _oligos_ + _trikhos_) * *Oligotriquia*, _f._ Falta de cabelo. (Do gr. _oligos_ + _trikhos_) * *Oligotrofia*, _f. Med._ Deminuição da nutrição das partes do corpo. (Do gr. _oligos_ + _trephein_) * *Oligotrophia*, _f. Med._ Deminuição da nutrição das partes do corpo. (Do gr. _oligos_ + _trephein_) * *Oliguresia*, _f. Med._ Secreção pouco abundante de urina. (Do gr. _oligos_ + _ouron_) * *Oliguria*, _f. Med._ Deminuição da quantidade de urina excretada. (Do gr. _oligos_ + _ouron_) * *Oligúrico*, _adj._ Relativo á oliguria. _M._ Aquelle que padece oliguria. * *Olina*, _f._ Gênero de insectos dípteros. * *Olineas*, _f. pl._ Família de plantas, intermediárias ás melastomáceas e myrtáceas. * *Olintolite*, _f._ Espécie de grossulária. * *Ólio*, _m._ Gênero de grandes aranhas africanas. * *Olisiponense*, _adj._ Relativo a Lisbôa. (Do lat. _Olisipo_, _Olisiponis_, n. p.) *Olistena*, _f._ Gênero de insectos coleópteros heterómeros. * *Olistero*, _m._ Gênero de insectos coleópteros pentâmeros. *Olisthena*, _f._ Gênero de insectos coleópteros heterómeros. * *Olisthero*, _m._ Gênero de insectos coleópteros pentâmeros. * *Olísthopo*, _m._ Gênero de insectos coleópteros pentâmeros. * *Olístopo*, _m._ Gênero de insectos coleópteros pentâmeros. *Oliva*,^1 _f. Poét._ O mesmo que _azeitona_^1. Oliveira. _Pl._ Ornatos architectónicos em fórma de azeitonas. Parótidas do cavallo. (Lat. _oliva_) * *Oliva*,^2 _f._ Gênero de molluscos gasterópodes. *Oliváceo*, _adj._ Que é da côr da azeitona. (De _oliva_) *Olival*, _m._ Terreno, onde crescem oliveiras. (De _oliva_)